Verslag van het bezoek aan het Exodushuis in Heerlen

Op de eerste dag van de weerkundige lente brachten wij met ongeveer 20 dames een bezoek aan het Exodushuis in Heerlen. Het was nu niet direct lenteweer maar de ontvangst in het Exodushuis was warm en hartelijk: wij kregen bij binnenkomst een lekkere kop koffie of thee met een stukje cake.

Het Exodushuis ligt aan de Beersdalweg in de wijk De Vrank en is gevestigd in het voormalige klooster van de paters Franciscanen. Wij werden verwelkomd door de directeur en een  medewerkster. Na de koffie gaf de directeur uitleg over het huis.

In een Exodushuis krijgen ex-gedetineerden en gedetineerden in de laatste fase van hun straf opvang en begeleiding om hen te helpen het leven buiten de gevangenis weer op te bouwen. Er zijn op het ogenblik 11 Exodushuizen in Nederland. In principe blijven de mensen een jaar in het huis en volgen daar een begeleidingsprogramma dat gebaseerd is op de volgende doelen:

Wonen: het vinden van een eigen huis en het voeren van de eigen huishouding.

Werken:  vrijwillig of betaald werk vinden en houden.

Contact met de familie hebben en een goede vriendenkring opbouwen.

Op zoek gaan naar de betekenis van je bestaan. Het einddoel is: na een jaar verblijf in het huis zo goed mogelijk voorbereid  zijn op terugkeer in de maatschappij.

Bij het werken aan deze doelen worden de mensen intensief begeleid. Maar er zijn ook strenge huisregels b.v. om 8 uur ontbijten en om 22 uur binnen zijn. Het gebruik van alcohol en drugs is streng verboden en er worden regelmatig verplichte blaas- en urinecontroles gehouden. Bovendien moet iedereen deelnemen aan de groepsactiviteiten zoals sporten en er moet elke dag gewerkt worden. Dat kan in het huis of in de tuin zijn, maar ook buitenshuis. Wie zich niet aan de regels houdt kan in het uiterste geval verwijderd worden.

Na deze uitleg  werden wij in twee groepen verdeeld voor een rondleiding door het huis. Iedere bewoner heeft een eigen kamer. Iemand die pas binnen komt krijgt een kleine kamer, als hij zich goed gedraagt kan hij geleidelijk aan ‘opschuiven’ naar een grotere kamer. De mensen mogen hun kamer zelf inrichten en moeten die ook zelf onderhouden. Er zijn gezamenlijke douches en toiletten, ook die moeten door de mensen zelf worden onderhouden. Er is een grote, goed ingerichte keuken waar iedereen zelf kan koken, maar twee keer per week moet er samen gekookt en gegeten worden. Het koken en afwassen gebeurt met tweetallen. De directeur vertelde dat veel mensen daar moeite mee hebben: zij willen het liefst op zichzelf zijn, maar het is natuurlijk belangrijk dat zij leren zich weer aan te passen aan de maatschappij waarin je nu eenmaal veel dingen samen met anderen moet doen.

Het klooster waarin het Exodushuis Heerlen is gevestigd is een oud gebouw en dat is te zien. Hier en daar is een likje verf hard nodig, maar men heeft helaas geen groot budget tot zijn beschikking! Toch heeft men moeite gedaan om het huis zo gezellig mogelijk te maken. Wij zagen bijvoorbeeld een grote wandschildering in het trappenhuis, gemaakt door een kunstschilder. Helaas gaf deze er op een gegeven moment de brui aan en is het werk niet afgemaakt. Een paar dames vroegen zich met mij af of dit niet een leuke activiteit voor een paar bewoners zou zijn! Ook de gezamenlijke huiskamer zou nog wel iets gezelliger kunnen zijn, een paar (namaak)planten  zouden al heel wat uitmaken.

Bij onze rondgang door het huis viel het mij op dat er een rustige, relaxte sfeer heerste. De directeur vertelde dat er wel eens een calamiteit voorkwam, maar dat dit niet heel vaak gebeurde.

Er is ook een flinke groep vrijwilligers actief in het Exodushuis en dat is ook nodig. De vrijwilligers doen bijvoorbeeld klussen in huis, begeleiden de bewoners bij de activiteiten, werken in de tuin enz. vrijwilligers kunnen ook ‘maatje’ zijn van een bewoner. Zij gaan dan bijvoorbeeld mee naar een instantie of gewoon gezellig een paar uurtjes mee naar de stad.

Na het bezoek aan dit Exodushuis was ik onder de indruk van wat daar allemaal gebeurt en hoeveel inspanning de medewerkers zich getroosten om de bewoners goed te begeleiden. Ik  denk dat de ex-gedetineerden hier in goede handen zijn. Ik ben blij dat ik mee ben geweest, het was een leerzame en gezellige ochtend.

De directeur ging met onze groep voorafgaand aan de rondleiding eerst even naar de kerk, die nog wel gedeeltelijk in gebruik is. Er zijn prachtige beschilderde ramen van Charles Eyck en een heel bijzondere gebeeldhouwde kruisweg. Het is te hopen dat er in de toekomst zorgvuldig met dit mooie erfgoed wordt omgegaan!

Wilma Volckerick